Yemekten Sonra Su İçilir mi? Su, Maden Suyu ve Tansiyon

Kısa cevap

Evet, yemekten sonra su içilebilir; sindirimi bozduğuna dair güçlü bir kanıt yoktur. Sağlıklı yetişkinin toplam su ihtiyacı günde kadında yaklaşık 2, erkekte 2,5 litredir ve bir kısmı yiyeceklerden gelir. Maden suyu sodyum içerir; miktar kaynağa göre değişir. Kalp veya böbrek yetmezliği olanlarda sıvı ve sodyum miktarını hekim belirler.

Bir bardak su, bir bardak kabarcıklı maden suyu ve etiketsiz şişe

Bu sayfada

Yemekten sonra su içilir mi?
Günde ne kadar su içmeli?
Çok su içmek zararlı mı?
Soğuk su mu, sıcak su mu?
Banyodan ya da duştan sonra su içilir mi?
Maden suyu neye iyi gelir?
Maden suyu tansiyonu yükseltir mi?
Su tansiyonu etkiler mi?
Ne zaman kardiyoloğa gitmeli?

Ne zaman acile gitmeli?

Aşağıdakilerden biri varsa beklemeyin, 112'yi arayın ya da en yakın acil servise gidin:

Kalp yetmezliğinde 2–3 gün içinde 2 kilodan fazla kilo artışı, artan bacak şişliği ya da düz yatınca nefes darlığı (beklemeden hekiminize başvurun)
Kısa sürede çok su içtikten sonra şiddetli baş ağrısı, kusma, bilinç bulanıklığı ya da havale (112'yi arayın)

Yemekten sonra su içilir mi? İçilir. Suyun mideyi “sulandırıp” sindirimi bozduğu yaygın bir inanıştır. Bunu gösteren güçlü bir çalışma yoktur. Kalp açısından önemli olan üç şey var: ne kadar içildiği, kimin içtiği ve maden suyundaki sodyum.

Yemekten sonra su içilir mi?

Mide, su içilse de yemeği sindirecek asidi ve enzimleri salgılamaya devam eder. Su, lokmanın yutulmasını ve bağırsakta ilerlemesini kolaylaştırır. Sağlıklı bir kişide yemekle birlikte ya da yemekten sonra su içmenin zararı yoktur.

Peki kimler dikkat etmeli? Mide yanması (reflü) olanların dikkat etmesi gerekir. Büyük bir yemeğin üstüne bir anda çok su içmek mideyi şişirir ve yanmayı artırabilir. Bu kişilerde suyu yemek boyunca küçük yudumlarla içmek daha rahat olur.

Kalp yetmezliği olanlarda ise konu zamanlama değil, toplam miktardır. Yemekte, ilaçla ve gün boyu içilen her şey aynı sıvı hesabına girer.

Günde ne kadar su içmeli?

Kadında günde yaklaşık 2 litre, erkekte yaklaşık 2,5 litre. Bu, Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi’nin (EFSA) verdiği toplam su ihtiyacıdır. Yaklaşık beşte biri yiyeceklerden, çorbadan, meyve ve sebzeden gelir. Kalanı içeceklerle alınır. Bu da 200 ml’lik su bardağıyla kadında yaklaşık 8, erkekte yaklaşık 10 bardak eder.

Sıcakta, terlerken ve spor yaparken ihtiyaç artar; sağlıklı bir yetişkinde günlük sıvı 2–3 litreye çıkabilir. Kalp ya da böbrek yetmezliği olanlar ve idrar söktürücü kullananlar için bu sayı geçerli değildir; miktarı hekim belirler. Yaşlılarda ise susama hissi azaldığı için ihtiyaç gözden kaçabilir.

Yeterli içip içmediğinizi nasıl anlarsınız? İdrarınıza bakın. Açık sarı ve düzenli idrar yeterli içtiğinizi gösterir. Koyu ve seyrek idrar ise az içtiğinizin işaretidir. Bu ölçü idrar söktürücü kullananlarda ve kalp ya da böbrek yetmezliğinde yanıltabilir. Bu kişilerde miktarı hekim belirler; her sabah tartılmak daha güvenilir bir göstergedir.

Sıvı tüketiminiz azaldıysa bilin ki idrara çıkma sıklığınız da azalmıştır.

— Doç. Dr. Seçkin Satılmış

Herkes için tek bir litre sayısı doğru değildir. Maden suyu da bu hesabın içindedir:

Durum	Su önerisi	Maden suyu
Sağlıklı yetişkin	Günde yaklaşık 8–10 bardak; sıcakta ve terlerken daha fazla	Günde bir iki şişe; tuz hesabına katın
Bayılma ya da ayağa kalkınca tansiyon düşmesi (yüksek tansiyon yoksa)	Kılavuz günde yaklaşık 2–3 litre önerir; tuzu artırmadan önce hekime danışın	Hekime sorun
65 yaş üstü	Susamayı beklemeden içmek; idrar söktürücü ya da kalp/böbrek hastalığı varsa miktarı hekime sorun	Tansiyon varsa sodyumu düşük olanı seçin
İdrar söktürücü kullananlar	Hem sıvı kaybına hem fazla suya dikkat; miktarı hekimle konuşun	Sodyumu düşük olanı seçin, sayıyı sınırlı tutun
Kalp yetmezliği	Sıvı miktarını hekim belirler; kendi başına artırmayın	Sıvı ve tuz hesabına girer; hekime sorun
Böbrek yetmezliği (diyaliz dahil)	Sıvı miktarını hekim belirler	Sıvı ve tuz hesabına girer; hekime sorun

Sıcak havada su ve kalp ilişkisi için sıcak havada kalp sağlığı rehberine bakın.

Çok su içmek zararlı mı?

Sağlıklı böbrek, fazla suyu idrarla kolayca atar. Bu yüzden gün içine yayılarak içilen fazla su çoğu kişiye zarar vermez. İleri yaşta ve kalp, böbrek ya da karaciğer yetmezliğinde ise durum farklıdır. İdrar söktürücü (özellikle tiyazid grubu) ya da bazı antidepresanları kullananlar da bu gruptadır. Bu kişilerde gün içine yayılsa bile gereğinden çok su, kandaki sodyumu yavaş yavaş düşürebilir. Günlük miktarı hekiminizle konuşun; ayrıntılar idrar söktürücü ilaçlar rehberinde.

Peki sağlıklı kişide sorun ne zaman başlar? Çok kısa sürede çok fazla su içildiğinde. Böbreğin atabileceğinden hızlı alınan su kanı sulandırır ve kandaki sodyum düşer. Tıptaki adı hiponatremi, yani kanda sodyum düşüklüğüdür. Uzun koşularda ter kaybından fazla sıvı içenlerde ve “su detoksu” gibi uygulamalarda görülebilir. Koşuda ölçü, susadıkça içmektir.

Fazla su içmenin zararları nelerdir?

Hafif durumda baş ağrısı, bulantı ve halsizlik olur. Çok su içtikten sonra bu belirtiler başlarsa su içmeyi bırakın ve hekime başvurun. İlerlerse kusma, bilinç bulanıklığı ve havale görülebilir. Bu durumda beklemeden 112’yi arayın.

Kalp yetmezliğinde fazla su başka bir yoldan zarar verir. Zayıf kalp fazla sıvıyı pompalayamaz ve sıvı akciğerlerde, bacaklarda birikir. Bu hastalarda her sabah aynı koşulda tartılmak önerilir. İki üç gün içinde 2 kilodan fazla artış sıvı birikiminin işaretidir; hekiminize haber verin. Ayrıntılar kalp yetmezliği rehberinde.

Soğuk su mu, sıcak su mu?

İkisinin arasındaki fark sanıldığından küçüktür. Vücut ikisini de kısa sürede kendi ısısına getirir. Fark, içme kolaylığında ve birkaç özel durumdadır:

	Soğuk su	Sıcak su
Yaygın inanış	Boğazı ve mideyi üşütür, yağı dondurur	Yağ yakar, toksin atar, zayıflatır
Kanıt	Yağı dondurduğuna dair kanıt yok	Zayıflattığına ya da “detoks” yaptığına dair kanıt yok
Kimde rahatsızlık verebilir	Hassas diş, yutma güçlüğü ya da yemek borusu spazmı olanlar; bazı kişilerde baş ağrısı	Çok sıcak içildiğinde ağız ve yemek borusu yanığı
Pratik öneri	Sıcakta serinletir, daha kolay içilir	Ilık su, soğuğu sevmeyenlerde su içmeyi kolaylaştırır

Soğuk su içmek zararlı mı, faydası var mı?

Soğuk su içmek zararlı mı? Sağlıklı bir kişide hayır. Faydası var mı? Belirgin bir sağlık faydası gösterilmemiştir; sıcakta serinletir ve daha kolay içilir. Kimde rahatsızlık verebileceği tabloda yazıyor. Buz gibi suyu hızlı içmek bazı kişilerde kısa süreli baş ağrısı yapar.

Kalp açısından önemli olan içmek değil, sıcak vücutla soğuk suya bir anda girmektir. Bu, tansiyonu ve nabzı birden yükseltebilir. Kalp hastasıysanız suya yavaş girin.

Sıcak su içmenin faydaları ve zararları neler?

Sıcak su içmenin faydaları var mı? Kanıtlanmış belirgin bir faydası yok. Ilık su, soğuğu sevmeyenlerde su içmeyi kolaylaştırır. Yağ yaktığı ya da “toksin attığı” gösterilmemiştir.

Sıcak su içmek zararlı mı? Ilık içildiğinde hayır. Sıcak suyun zararları çok sıcak içildiğinde başlar. 65 derecenin üzerindeki çok sıcak içecekler, yemek borusu kanseri için “muhtemel kanser yapıcı” grupta sayılır. Bu sınıflamayı Dünya Sağlık Örgütü’ne bağlı Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC) yaptı. Uyarı su, çay ve kahve için aynıdır. İçeceği birkaç dakika bekletip ılık için.

Banyodan ya da duştan sonra su içilir mi?

İçilir; bunun zararlı olduğuna dair bir kanıt yoktur. Sıcak duş, hamam ve sauna terletir. Çıkışta su içmek kaybedileni yerine koyar.

Kalp ve tansiyon hastaları için asıl nokta nedir? Sıcak suyun damarları genişletmesi. Genişleyen damarlarda tansiyon düşebilir. Tansiyon ilacı ya da idrar söktürücü kullananlarda banyodan çıkarken baş dönmesi ve göz kararması olabilir. Önce oturun, en az yarım dakika bekleyin, sonra yavaş kalkın. Sık tekrarlıyorsa ayağa kalkınca baş dönmesi rehberine bakın ve hekiminize söyleyin.

Maden suyu neye iyi gelir?

Maden suyu bir tedavi değil, içeceklerden biridir. Kalp hastalığını ya da tansiyonu tedavi ettiği gösterilmemiştir. Maden suyu, içinde doğal olarak mineral bulunan yer altı suyudur. Günlük dilde “soda” da denir. İçinde bikarbonat (mutfaktaki karbonat), kalsiyum, magnezyum ve sodyum bulunur. Oranları kaynağa göre birkaç kat değişir.

Peki ne katkısı var? Sınırlı bir katkısı var:

Kalsiyum ve magnezyum içeriği yüksek olanlar, bu minerallerin günlük alımına küçük bir katkı yapar.
Şekerli ve asitli gazlı içeceklerin yerine seçildiğinde şeker ve kalori yükünü azaltır.
Bazı kişilerde yemekten sonra hazımsızlık hissini hafifletebilir; bu konuda kanıt zayıftır.

Gazlı olduğu için şişkinlik ve geğirme yapabilir. Reflüsü olanlarda mide yanmasını artırabilir. Reflünüz varsa gazsız suyu tercih edin.

Maden suyu tansiyonu yükseltir mi?

Çoğu kişide günde bir iki şişe belirgin yükseltmez. Birçok maden suyunda sodyumun önemli kısmı bikarbonat hâlindedir. Bu biçimdeki sodyumun tansiyona etkisi, sofra tuzundaki sodyum klorüre göre daha zayıf görünüyor. Ancak bu konudaki çalışmalar az sayıda ve kısa sürelidir.

Asıl soru kaç şişe içildiğidir. Maden suyu sodyum içerir ve bu, günlük sodyum hesabına girer. Dünya Sağlık Örgütü ve Avrupa kılavuzlarının hedefi günde 5 gramın altında tuzdur. Bu, yaklaşık 2 gram sodyuma karşılık gelir. Basit bir hesap: litresinde 500 mg sodyum olan bir maden suyunun 200 ml’lik şişesi 100 mg sodyum verir. Bu, günlük sınırın yirmide biridir. Bir şişe az, beş şişe ise günlük payın dörtte biridir.

Etikete nasıl bakılır? Maden suyu etiketinde mineraller litre başına miligram (mg/L) olarak yazar. Avrupa Birliği mevzuatına göre:

Etiketteki sodyum	Anlamı
20 mg/L’nin altı	Düşük sodyumlu; tuzu kısıtlanan diyete uygun
20–200 mg/L	Orta; kaç şişe içtiğinizi günlük tuz hesabına katın
200 mg/L’nin üzeri	“Sodyum içerir” olarak etiketlenir; tansiyon ve kalp hastası sayıyı sınırlı tutar

Tansiyonunuz yüksekse ya da kalp veya böbrek yetmezliğiniz varsa, etikette sodyumu düşük olanı seçin ve şişe sayısını sınırlı tutun. Tuzun diğer gizli kaynakları tuzun kalbe etkisi rehberinde. Tansiyonu etkileyen diğer içecekler için tansiyonu ne yükseltir rehberine bakın.

Su tansiyonu etkiler mi?

Az su içmek ile çok su içmek tansiyonu farklı yönlerde etkiler. Sıvı kaybında kan hacmi azalır. Tansiyon çoğu kişide düşer; bazı kişilerde ise sıcak, susuzluk ve gerginlikle gelen çarpıntı tansiyonu geçici olarak yükseltebilir. Baş dönmesi ya da çarpıntı olursa oturun, serin bir yere geçin ve bir bardak su için. Geçmiyorsa ya da sık tekrarlıyorsa hekiminize başvurun. Fazla su ise sağlıklı böbrekte idrarla atılır. Tansiyonu kalıcı olarak yükseltmez.

Su içmek yüksek tansiyonu düşürür mü? Hayır, yüksek tansiyonun tedavisi değildir. Tansiyonu asıl düşüren adımlar tuzu azaltmak, kilo vermek, düzenli yürümek ve gerekiyorsa ilaçtır. Bunlar tansiyon nasıl düşer rehberinde anlatılıyor. Tansiyon ilacınızı kendi başınıza bırakmayın; karar hekiminizindir.

Ne zaman kardiyoloğa gitmeli?

Evde bir hafta boyunca ölçtüğünüz tansiyonun ortalaması 135’e 85 ve üzerindeyse (sınırlar tansiyon kaç olmalı rehberinde)
Kalp yetmezliğiniz varken kilonuz birkaç günde artıyor, bacaklarınız şişiyor ya da düz yatınca nefesiniz daralıyorsa
İdrar söktürücü kullanıyor ve sık baş dönmesi, kramp ya da halsizlik yaşıyorsanız
Banyodan çıkarken ya da ayağa kalkınca bayıldıysanız
Kalp ya da böbrek hastalığınız var ve ne kadar su içebileceğinizi bilmiyorsanız
Sık tekrarlayan ya da uzun süren çarpıntınız varsa

Sağlıklı kişi için ölçü basittir: susamayı beklemeden için, idrarınızın rengine bakın. Kalp ve böbrek yetmezliğinde ise miktarı hekim belirler. Çok su içtikten sonra bilinç bulanıklığı ya da havale olursa beklemeden 112’yi arayın. Ani ve ağır nefes darlığında da 112’yi arayın.

Konuyla ilgili diğer videolar

Yaz Sıcağında Tansiyon ve Sıvı Dengesi
Not: Sıcakta tansiyon kişiye göre yükselebilir ya da düşebilir; kalp ve böbrek yetmezliği olanlar sıvı miktarını hekimlerine danışmalıdır.
Doç. Dr. Seçkin Satılmış anlatıyor
Videonun metni
Yaz aylarında sıcağın getirdiği en büyük problemler tansiyon üzerinden çıkabilir. Yeni oluşan tansiyon da olabilir. Mevcut tansiyonunuzu da yanlış ölçebilirsiniz. Sıcak, sıvı kaybı özellikle insanların tansiyonunu yükseltebilir. Neden diyeceksiniz? Başta çarpıntıyla gelen, bir de stresin tetiklenmesiyle insanın yalancı bir şekilde tansiyonu yukarı gidebilir. Bu da sizi panikata, anksiyeteye kadar sürükleyebilir. Bir anda küçük tansiyon 9'lara doğru büyük tansiyon da 13-14'e kadar çıkabilir. Hemen bu durumlarda bir tansiyon tedavisi değil de özellikle yaşam tarzınızı kontrol edin. Sıvı tüketiminiz azaldıysa bilin ki idrara çıkma sıklığınız da azalmıştır. O yüzden yaz aylarında protein alımını azaltarak sebze alımını arttırın. Günlük sıvı miktarınızı iyi dengeleyin. Yani idrar sıklığınız azalmasın. 2-3 litre kesinlikle için. Bunu niye söylüyorum? Tansiyon zaman içinde vücut dengesini bozacağı için sizde de olumsuz ettikleri olabilir. Onun dışında gelelim diğer tansiyona. Eğer bir insan 14'ün üstünde bir tansiyon ölçmeye başlıyorsa lütfen bu grup doktora kesinlikle gitsin. Bunlar yaşam tarzını önersek de ilaç tedavisi gerekebilir. Bunları ayırıyorum. Rutinde bir insanın tansiyonu var mıdır sorusunu 14 üstünde her gün ölçüyorsanız lütfen bu ilaç gerektirebilir. Doktoru altılamayın. Ama kendiliğinden yok arada yükseldi indi 12-13 oluyor 13.30 oluyor gibi durumlarda öneriler önemli. Yani beslenme, spor, alışkanlıklardan tuzu azaltmak gibi önemli. Bir de yaz ayranın en büyük tehlikesine gereğinden fazla sıvı kaybını tetikleyen egzersizler. Yoğun güneşin altında kalarak vücudumuzun neredeyse sıvı kaybını ciddi kurmaları görecek kadar renk değişimini görecek kadar güneşlenmek. bunları lütfen kontrol ederek kendinize iyi bir gelecek sunabilirsiniz.
Instagram'da izle

Sık sorulan sorular

Maden suyu sıvı kısıtlamasına sayılır mı?

Sayılır. Kalp ya da böbrek yetmezliğinde hekimin belirlediği günlük sıvı miktarına su, çay, kahve, ayran, çorba ve maden suyu dahildir. Maden suyu ayrıca sodyum içerdiği için tuz hesabına da girer. Sıvı kısıtlamanız varsa etikette sodyumu düşük olanı seçin ve şişe sayısını hekiminizle konuşun.

Aç karnına ılık su içmek zayıflatır mı?

Aç karnına ılık ya da sıcak su içmenin tek başına kilo verdirdiğini gösteren güçlü bir çalışma yoktur. Yemekten önce bir iki bardak su içmek bazı kişilerde tokluk hissini artırıp öğündeki yemeği biraz azaltabilir. Kilo vermenin temeli yine toplam kalori, hareket ve uykudur.

Maden suyu her gün içilir mi?

Tansiyonu, kalp ya da böbrek hastalığı olmayan çoğu kişide günde bir iki şişenin tansiyonu belirgin yükseltmesi beklenmez. Her gün içiyorsanız maden suyunu sodyum içeren bir içecek olarak düşünün ve günlük tuz hesabına katın. Etikette litre başına sodyum miktarına bakın; tansiyonunuz yüksekse düşük olanı seçin ve sayıyı sınırlı tutun.

Kalp yetmezliğinde susuzluk hissi nasıl hafifletilir?

Sıvı kısıtlaması olan hastada günlük miktarı hekim belirler; susuzluğu bastırmak için miktarı artırmayın. Küçük bardak kullanmak, sıvıyı gün içine yaymak, ağzı buz parçası ya da şekersiz sakızla ıslatmak ve tuzu azaltmak susuzluk hissini hafifletebilir. Tuz susuzluğu artırır. Susuzluk sürekli ve şiddetliyse hekiminize söyleyin.

Çay ve kahve su yerine geçer mi?

Çay ve kahve de günlük sıvıya katkı yapar; ölçülü içildiğinde vücuttan su kaybettirmez. Ancak kafein içerdikleri ve şekerle içilebildikleri için sıvı ihtiyacının büyük kısmını düz sudan karşılamak önerilir. Şekerli ve asitli içecekler su yerine tutulmamalıdır.

Gece yatmadan su içmek kalp krizini önler mi?

Yatmadan su içmenin kalp krizini önlediğini gösteren bir çalışma yoktur. Kalp krizi riskini asıl belirleyen tansiyon, kolesterol, şeker, sigara ve kilodur. Gece çok su içmek uykuyu tuvalet için bölebilir. Kalp yetmezliği olanlar gece dahil tüm sıvıyı hekimin belirlediği miktara göre ayarlamalıdır.

Soğuk su içince çarpıntı olur mu?

Bazı kişilerde çok soğuk bir içeceği hızlı yutmak kısa süreli bir tekleme ya da çarpıntı hissi yaratabilir. Bu çoğu zaman zararsızdır ve kısa sürede geçer. Çarpıntı sık tekrarlıyor, uzun sürüyor ya da baş dönmesiyle geliyorsa EKG ile değerlendirilmelidir.