Kalp Hastası Vitamin Kullanabilir mi? Takviyeler Ne Zaman Alınmalı?

Kalp hastası vitamin kullanabilir mi? Çoğu zaman kullanabilir; ama cevap, takviyenin kendisinden çok yanında kullanılan kalp ilaçlarına bağlıdır. Kan sulandırıcı, tansiyon, kolesterol ya da ritim ilacı kullanan birinde masum görünen bir kapsül, ilacın etkisini artırabilir ya da azaltabilir. Kalp açısından iki soru önemlidir: takviye gerçekten gerekli mi ve kullandığınız ilaçla uyumlu mu?

Bağışıklık güçlendirici takviyeler kalbi de korur mu?

Hayır, korumaz. Multivitamin, çinko, C vitamini ve E vitamini gibi takviyelerin kalp krizini ya da inmeyi önlediği gösterilmemiştir.

Amerika’da koruyucu hekimlik önerilerini hazırlayan bağımsız kurul (USPSTF), 2022’de bu konudaki çalışmaları taradı. Sonuç: bilinen bir eksikliği olmayan, gebe olmayan yetişkinlerde vitamin ve mineral takviyesinin kalp-damar hastalığını önlediğine dair yeterli kanıt yoktur. Kalp hastalarında da vitamin takviyesinin yeni bir kalp krizini önlediği gösterilmemiştir.

Kurul, bu amaçla beta karoten ve E vitamini kullanılmamasını önerdi. Beta karoten, sigara içenlerde akciğer kanseri riskini artırmıştır. Sigara içiyorsanız beta karoten içeren bir takviyeyi hekiminize danışmadan kullanmayın.

Peki bağışıklık takviyeleri hiç işe yaramaz mı? Soğuk algınlığını önlemede belirgin bir yararı gösterilmemiştir; süresini biraz kısaltabilir. Düzenli C vitamini alımı, genel toplumda soğuk algınlığına yakalanma sıklığını azaltmamıştır. Hastalık süresini ise biraz kısaltabilir. Çinkonun soğuk algınlığındaki etkisine dair çalışmaların sonuçları tutarsızdır ve kanıtın kesinliği düşüktür.

İki durumu birbirinden ayırın. Eksiklik yoksa takviye çoğu zaman ek yarar sağlamaz. Kanıtlanmış bir eksiklik varsa takviye o eksikliği giderir. Kalbi koruyan ise sigarayı bırakmak, tansiyon ve kolesterolü kontrol altında tutmak, hareket etmek ve dengeli beslenmektir. Bu adımların listesi kalp sağlığı için 8 adım rehberinde.

Kalp ilaçları ile vitamin birlikte alınır mı?

Çoğu zaman alınır, ama her kombinasyon güvenli değildir. Etkileşim iki yönde olur: takviye ilacın etkisini artırır ya da azaltır.

Tabloyu şöyle okuyun: sorunların çoğu, takviye yanındaki kalp ilacıyla buluştuğunda ortaya çıkar. Meyan kökü ve kırmızı maya pirinci ise tek başına da yan etki yapabilir. Etkileşimlerin bir kısmı yüksek miktarlarda belirginleşir.

İlacınızın hangi grupta olduğunu bilmiyorsanız kutuyu eczacınıza gösterin. Takviyenin kutusunu ve ilaç listenizi de hekiminize birlikte gösterin.

Kan sulandırıcı ile vitamin kullanılır mı?

Kullanılabilir, ama üç noktaya dikkat edin. Birincisi K vitaminidir. Varfarin, K vitaminine bağlı pıhtılaşmayı azaltarak çalışır. Etkisi INR (kanın pıhtılaşma süresini gösteren test) ile izlenir.

K vitamini içeren bir multivitamine başlamak INR’yi düşürebilir, bırakmak ise yükseltebilir. Önemli olan K vitamini alımının azaltılması değil, düzenli ve sabit olmasıdır. Yeni kuşak kan sulandırıcılar K vitamininden etkilenmez.

İkincisi, kanamayı artırabilen takviyelerdir: balık yağı, yüksek miktarda E vitamini, ginkgo, sarımsak ve zerdeçal kapsülleri. Bu uyarı her tür kan sulandırıcı için geçerlidir. Morarma ya da diş eti kanaması artarsa ilacınızı bırakmayın; bunu hekiminize söyleyin. Siyah dışkı ya da kanlı kusma olursa beklemeden acil servise başvurun.

Üçüncüsü sarı kantarondur. Hem varfarinin hem yeni kuşak kan sulandırıcıların kandaki düzeyini düşürebilir. Ayrıntılar kan sulandırıcı ilaçlar rehberinde.

Kolesterol ya da tansiyon ilacı kullanan takviye alabilir mi?

Çoğu zaman alabilir; kırmızı maya pirinci, potasyum ve meyan kökü ise dikkat ister.

Kırmızı maya pirinci, “doğal kolesterol düşürücü” olarak satılır. İçindeki monakolin K, bir statin etken maddesi olan lovastatinle kimyasal olarak aynıdır. Statin kullanan biri bunu eklerse aynı ilacı iki kez almış olur.

Statinin yerine de geçmez: ürünlerdeki miktar standart değildir ve hiçbir kılavuz bu ürünü statin tedavisinin yerine önermez. Statininizi kendi kararınızla bırakmayın; bu ürünü kullanmayı düşünüyorsanız önce hekiminize söyleyin. Ayrıntılar kolesterol nasıl düşer rehberinde.

Tansiyon ilacı kullananlarda asıl dikkat edilecek iki madde potasyum ve meyan köküdür. Potasyum takviyesi ve tuz yerine satılan potasyumlu ürünler, bazı tansiyon ilaçlarıyla birlikte potasyumu yükseltebilir; böbrek hastalığı olanlarda bu risk daha yüksektir. Meyan kökü ise tansiyonu yükseltir ve potasyumu düşürür. Potasyumlu ürüne hekime sormadan başlamayın, meyan kökünden kaçının; potasyum düzeyinizi hekiminizin önerdiği aralıklarla tahlille izletin.

Çinko ne zaman alınır, kalbe zararı var mı?

Çinko, eksiklik saptandığında ya da hekim belirli bir neden için önerdiğinde alınır. Eksikliği olmayan birinde düzenli çinko kullanmanın kalbe bir yararı gösterilmemiştir. Peki çinko kalbe zararlı mı? Önerilen miktarlarda kalbe doğrudan bir zararı bilinmez; sorun uzun süre yüksek miktarda kullanımda ve ilaç etkileşimlerinde çıkar.

Kısa süreli kullanımda en sık yan etki bulantı, kusma ve ağızda metalik tattır. Uzun süre yüksek miktarda kullanıldığında çinko, bakırın emilimini engeller ve iyi kolesterolü (HDL) düşürebilir. Bakır eksikliği kansızlığa ve sinir hasarına yol açabilir.

Bu durum, farkında olmadan birden fazla çinkolu ürünü aynı anda kullananlarda görülür. Kullandığınız multivitamin, bağışıklık ve cilt ürünlerinin etiketinde çinko olup olmadığını kontrol edin; hepsini hekiminize birlikte gösterin.

Kalp hastaları için iki etkileşim önemlidir. Tiyazid grubu idrar söktürücüler, çinkonun idrarla atılmasını artırır. Bu, kendiliğinden çinko almayı gerektirmez; eksiklik şüphesi varsa tahlille bakılır.

Çinko ise bazı antibiyotiklerin emilimini azaltır. Çinkonun aç ya da tok karnına mı, hangi ilaçla ne kadar arayla alınacağı bu yüzden kişiye göre belirlenir. Bu kararı ilaç listenizi bilen hekiminizle ya da eczacınızla verin.

Multivitamin kalbe iyi gelir mi, ne zaman içilir?

Sağlıklı ve dengeli beslenen birinde multivitaminin kalbi koruduğu gösterilmemiştir. Multivitamin, eksiklik riski taşıyan kişilere yöneliktir.

Takviyenin gerçekten gündeme geldiği durumlar şunlardır:

• Kanıtlanmış eksiklik: Tahlilde düşük çıkan D vitamini, B12 ya da demir. Ayrıntılar D vitamini ve B12 kaç olmalı rehberlerinde.
• Emilimi azaltan ilaçlar: Uzun süre kullanılan mide koruyucular ve şeker hastalığında kullanılan metformin, B12 düzeyini düşürebilir. İlaç listenizi hekiminize gösterin; ölçüm gerekip gerekmediğine o karar verir.
• Beslenme ya da emilim sorunu: Sıkı vegan beslenme, mide ya da bağırsak ameliyatı, emilim bozukluğu yapan hastalıklar.
• Gebelik planı: Bu dönemdeki takviye ihtiyacını kadın doğum hekiminiz belirler.

Peki multivitamin sabah mı akşam mı içilir? Saat, kalp açısından belirleyici değildir. Belirleyici olan, içindeki K vitamini, kalsiyum, potasyum ve demirin kullandığınız ilaçlarla uyumudur. Kullanım biçimini ürünü öneren hekim ya da eczacı belirler.

Bir ayrım daha önemlidir. Hekiminizin bir nedenle önerdiği takviye (örneğin idrar söktürücüyle birlikte verilen potasyum ya da magnezyum, eksiklik için verilen demir) kendi kendine başlanan takviyeden farklıdır. Bunu kendi kararınızla bırakmayın; sorunuz varsa hekiminize danışın.

C vitaminli grip ilaçları kalp hastasına uygun mu?

Kutuya göre değişir. C vitamini tek başına sorun değildir. Sorun, bu kutularda C vitamininin yanında bulunan diğer etken maddelerdir.

Grip ilacı tansiyonu yükseltir mi?

Bazıları yükseltir. Yükselten, C vitamini değil, kutudaki burun açıcı ve romatizmal ağrı kesici etken maddelerdir.

• Burun açıcılar (psödoefedrin gibi): Damarları daraltır ve tansiyonu yükseltebilir. Psödoefedrin nabzı da hızlandırıp çarpıntı yapabilir.
• Romatizmal ağrı kesiciler (ibuprofen gibi): Tansiyonu yükseltebilir, kalp yetmezliğinde ödemi artırabilir, kan sulandırıcıyla kanama riskini yükseltir.
• Köpüren (efervesan) tabletler: Bir kısmı dikkate değer miktarda sodyum içerir; tuzu kısıtlanmış hastalar için önemlidir.

Grip ilacı alırken eczacıya kalp hastası olduğunuzu ve kullandığınız ilaçları söyleyin. Tansiyonu yükselten diğer ilaçlar tansiyonu ne yükseltir rehberinde sıralanıyor.

Takviye kalp tahlillerini değiştirir mi?

Evet, bazıları değiştirir. En önemli örnek biyotindir (B7 vitamini). Saç, cilt ve tırnak ürünlerinde yüksek miktarda bulunur.

ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), yüksek miktarda biyotinin bazı laboratuvar testlerini bozabileceği konusunda uyardı. Bu testlerden biri, kalp krizi tanısında kullanılan troponindir. Biyotin, bazı test yöntemlerinde troponini olduğundan düşük gösterebilir. Bu yüzden göğüs ağrısıyla acile başvurduğunuzda biyotinli ürün kullandığınızı söylemeniz, tanının doğru konmasına yardımcı olur.

Tahlil vermeden önce de kullandığınız bütün takviyeleri, özellikle saç ve tırnak ürünlerini, hekime söyleyin. Test hakkında ayrıntılar troponin testi rehberinde.

En önemli vitamin hangisi? Önce sofradan

Tek bir en önemli vitamin yoktur. Her vitamin ayrı bir iş görür ve biri diğerinin yerini tutmaz. Kalp açısından önerilen, tek bir vitamini artırmak değil, çeşitli besinlerden oluşan bir sofradır.

Greyfurt satırı önemlidir. Greyfurt, bazı kolesterol, tansiyon ve ritim ilaçlarının kandaki düzeyini artırabilir. Kalp ilacı kullanıyorsanız greyfurt tüketmeden önce hekiminize ya da eczacınıza danışın; ilacınızı bu nedenle kendi başınıza bırakmayın. Ayrıntılar beslenme ve kalp sağlığı rehberinde. Meyve ve balık seçimi en sağlıklı meyveler ve en sağlıklı balıklar rehberlerinde.

Besinden alınan vitamin ile kapsülden alınan vitamin aynı şey değildir. Besindeki miktar çoğu zaman dengelidir; varfarin kullananlarda yeşil yapraklılar, bazı ilaçlarla greyfurt ise istisnadır. Tek bileşenli kapsüllerde miktar günlük ihtiyacın katları olabilir.

Ne zaman kardiyoloğa gitmeli?

• Kan sulandırıcı kullanıyor ve yeni bir vitamin ya da bitkisel ürüne başlamak istiyorsanız
• Varfarin kullanırken INR değeriniz açıklanamayan biçimde değişiyorsa
• Takviyeye başladıktan sonra çarpıntı, halsizlik, morarma ya da tansiyon yükselmesi fark ettiyseniz
• Tansiyon ilacı kullanırken potasyum takviyesi ya da potasyumlu tuz kullanmayı düşünüyorsanız
• Birden fazla takviyeyi aynı anda kullanıyor ve hangisinin gerekli olduğundan emin değilseniz
• Hekiminizin önerdiği bir takviyeyi bırakmayı düşünüyorsanız

Takviye kalp ilacının yerini tutmaz; hekiminizin önerdiği takviyeyi de kendi kararınızla bırakmayın. Kullandığınız bütün vitamin ve bitkisel ürünleri bir sonraki kontrolde kutularıyla birlikte hekime gösterin. Göğüs ağrısı, nefes darlığı ya da bayılma olursa beklemeden 112’yi arayın.